Hoe onze maatschappij obesitas in de hand werkt


1 februari 2019

48% van de Vlamingen heeft overgewicht en 13% lijdt aan obesitas. Dat percentage neemt jaar na jaar toe en kost ons inmiddels 1 miljard extra aan gezondheidskosten. Harde cijfers. Tegelijk zijn we met z’n allen steeds meer bezig met gezonde voeding. Een contradictie?

Volgens gedragswetenschapper Roel Hermans niet. Volgens hem is de laatste tijd het idee ontstaan dat het leven maakbaar is, en dus ook ons gewicht. Dat klopt echter niet helemaal. Natuurlijk is op je voeding letten en voldoende sporten belangrijk, maar er zijn ook andere factoren waarover we minder controle hebben, zoals erfelijke aanleg, psychosociale factoren en de omgeving. Zelfs luchtvervuiling kan ervoor zorgen dat kinderen later obees worden.

Onze maatschappij maakt het ons niet makkelijk. Alle foodblogs, healthy foodbars en superfoods ten spijt wordt het steeds moeilijker om gezond te eten. Zo is gezonde voeding doorheen de jaren steeds duurder geworden, terwijl ongezonde voeding net goedkoper werd. Als een handje noten duurder is dan een zak chips, werkt dat natuurlijk niet echt stimulerend. Tel daarbij op dat we met z’n allen minder (tijd hebben om te) bewegen, en we zitten met een groot probleem.

De aap in ons

Volgens voedingswetenschapper Paul Breslin is onze liefde voor zoet terug te leiden naar ‘de aap die in ons zit’. Miljoenen jaren geleden deelden we dezelfde voorouder als de apen. Zij gingen op zoek naar fruit. Pas als dat niet voorradig was, kozen ze voor minder zoete bronnen zoals insecten en bladeren. Alleen moesten zij nog in bomen klimmen om aan hun suiker te geraken.

Nu ligt ongezonde voeding voor het grijpen. Reclame, restaurants, koekjesautomaten: overal waar we gaan, worden we geconfronteerd met eten. Onze omgeving verleidt ons continu om ongezonde keuzes te maken. Het is erg moeilijk om ons lichaam dan af te remmen.

Ook supermarkten weten dat. Zo gaan we als consument onbewust eerst naar rechts bij het boodschappen doen. Supermarkten spelen daarop in door daar de producten met de meeste marge te plaatsen. Meestal zijn dat ongezonde dingen.

Emotioneel eten

Bovendien is eten een emotioneel gegeven. Bij stress, verdriet of eenzaamheid grijpen veel mensen snel naar ongezonde voeding. De drang naar eten ontstaat uit een proces in de hersenen. Ervaringen en herinneringen geven bepaalde voeding een emotionele lading.

Reclame speelt daarop in door emoties te verkopen in plaats van een product. Zie je dat iemand zielsgelukkig wordt van een cola, dan zal je die gevoelens met het product associëren. Vooral suiker, vet en zout bezorgen ons een genotgevoel. Eten wordt dan ook vaak iets om jezelf mee te verwennen. Zeker in tijden van werkdruk en stress speelt dat een rol. Want na zo’n zware werkdag heb je toch wel die pot ijs verdiend?

Overgewicht is geen kwestie van eigen schuld, dikke bult. Met doorzettingsvermogen, hard werken en veel motivatie kom je een heel eind, maar onze maatschappij duwt ons continu in de verkeerde richting. Je moet al sterk in je schoenen staan om al die verleidingen tegen te gaan.

Op deze manier is het bestrijden van obesitas dweilen met de kraan open. Er worden massaal medicijnen voorgeschreven, maar aan de bron wordt niets gedaan. Het zou makkelijker en goedkoper moeten worden gemaakt om gezond te leven. Want deze fastfoodmaatschappij is nefast voor onze gezondheid.

Deel dit bericht!