Zijn elektromagnetische stralen gevaarlijk voor onze gezondheid?


14 december 2018

Het koffiezetapparaat, de microgolfoven, onze haardroger, gsm’s en laptops: de hele dag door komen we in contact met elektromagnetische velden. Maar zijn ze ook schadelijk voor onze gezondheid?

Om te beginnen moeten we een onderscheid maken tussen de verschillende soorten stralingen. Je hebt natuurlijke elektromagnetische stralen, zoals zonlicht en warmte, en kunstmatige elektromagnetische stralen, afkomstig van elektrische voorzieningen, tv, gsm, laptop…Van die laatste neemt het gebruik steeds toe, en dat doet vragen rijzen over de mogelijke gezondheidsrisico’s.

Ioniserende stralingen zijn alvast niét zonder gevaar. Dat zijn de meest energierijke stralingen: gammastralen, röntgenstralen en een bepaald gedeelte van het ultraviolette licht. Doordat een ioniserende straling andere atomen kan ioniseren, kunnen DNA-moleculen worden beschadigd en kunnen lichaamscellen veranderen. Dat kan kankerverwekkend zijn, en de kans neemt toe met mate van blootstelling. Daarom wordt een mammografie meestal pas op latere leeftijd uitgevoerd, en slechts om de twee jaar. Meer bestraling zou borstkanker kunnen uitlokken. 

De gevolgen van niet-ioniserende stralingen zijn minder duidelijk, en zelfs controversieel. Deze straling wordt uitgezonden door mobiele telefoons, hoogspanningsmasten, microgolfovens en noem maar op. Ze zijn veel minder krachtig dan ioniserende stralingen en veroorzaken geen directe schade aan het DNA. 

Volgens een rapport van het Scientific Committee on Emerging and Newly Identified Health Risks  van de Europese Commissie zijn er geen duidelijk nadelige gezondheidseffecten zolang de blootstelling onder de huidige norm blijft.

Er is dan ook geen wetenschappelijk bewijs dat deze bronnen kankerverwekkend zijn. Wel zorgen stralingen van bijvoorbeeld gsm’s ervoor dat ons lichaam opwarmt, en dat kan gezondheidseffecten veroorzaken. De normen zijn daarom zo opgesteld dat ze voorkomen dat het lichaam te veel opwarmt. Die norm is in Vlaanderen bovendien strenger dan internationaal wordt aangeraden.

De conclusies uit onderzoeken naar straling zijn echter niet eenduidig en spreken elkaar vaak tegen. Gevallen van mensen die aan elektrohypersensitiviteit of elektroallergie lijden werden onderzocht, maar ook hier kon ondanks reële klachten geen oorzaak worden gevonden.

Kinderen horen dan weer tot de hogere risicogroep omdat hun hersenen nog in volle ontwikkeling zijn. Zo bleek uit een onderzoek dat bij kinderen die dicht bij hoogspanningslijnen wonen, statistisch gezien meer leukemie voorkwam. Het is echter niet aangetoond dat dit ook een oorzakelijk verband heeft, en andere onderzoeken spreken ook het statistische verband tegen.

Aangezien de gsm een relatief nieuwe technologie is, is het voorlopig onmogelijk om de gevolgen op lange termijn te achterhalen. Bepaalde onderzoekers twijfelen bovendien over de gsm, omdat de stralingsbron hierbij zo dicht bij ons hoofd zit. Tot het moment dat de lopende studies aantonen dat het gebruik van een gsm volledig onschuldig is, raden experts aan om volgende voorzorgsmaatregelen te nemen. 

  1. Bel niet te lang
  2. Handvrij bellen is het veiligst, omdat er dan geen directe opwarming door contact kan ontstaan
  3. Verander je gsm regelmatig van plek. Laat je gsm bijvoorbeeld niet de hele tijd in je broekzak steken, maar leg hem op je bureau wanneer je hem niet gebruikt
  4. Vermijdt gsm-gebruik bij jonge kinderen

Elektromagnetische golven en hun effecten op de gezondheid zijn een controversieel onderwerp, waarover moeilijk definitieve uitspraken kunnen worden gedaan. Aangezien er (nog) geen wetenschappelijk bewijs is voor een groot gevaar, hoef je je niet al te veel zorgen te maken. Toch blijven experts voorzichtig. Momenteel is de conclusie dat de stralingen veilig zijn, maar dat verder onderzoek absoluut nodig blijft om de gevolgen op lange termijn op te volgen. 

Deel dit bericht!