Botontkalking (osteoporose)


28 februari 2018

Het belang van de juiste voedingsstoffen

Botontkalking of osteoporose is een aandoening waar in onze contreien maar liefst 1 op 4 vrouwen en 1 op de 12 mannen mee te kampen heeft. De oorzaak ligt voornamelijk in een veranderende hormoonhuishouding. Tot ons 35e levensjaar maakt ons lichaam namelijk meer bot aan dan het afbreekt. Of men osteoporose krijgt wordt grotendeels bepaald door de botdichtheid rond de leeftijd van 35 jaar. Indien de botdichtheid dan laag is, loopt men een verhoogd risico.

 

Ongeveer na het 50e levensjaar neemt de botdichtheid jaarlijks met circa 1% af. Bij vrouwen kan dit door hormonale invloeden oplopen tot 6%.

 

In het lichaam vindt continu opbouw en afbraak van bot plaats. Bij botontkalking wordt het verlies van botweefsel veroorzaakt door een verstoorde balans tussen opbouw en afbraak. Een aantal factoren heeft een sterke invloed op deze afbraak:

Beweging

Het belasten van de botten zorgt voor een betere botstofwisseling. Hierdoor lopen mensen met een laag lichaamsgewicht meer kans op botontkalking dan zwaardere mensen. Ook beweging is een vorm van belasting van de botten. Het is daarom van groot belang om regelmatig te bewegen, bijvoorbeeld door te fietsen of te wandelen

Anti-oxidanten

Bij vrouwen na de overgang daalt de hoeveelheid anti-oxidanten in het lichaam sterk. Dit heeft gevolgen voor de botten: de afbraak van botweefsel neemt toe. Een goede inname van anti-oxidanten is daarom van groot belang. Het wordt aangeraden om te kiezen voor voeding met veel verse groenten en zo min mogelijk suikers. Voor extra aanvulling met anti-oxidanten wordt best gekozen voor een complex met verschillende anti-oxidanten omdat deze van elkaar afhankelijk zijn voor een optimale werking.

Visolie

Botontkalking is gerelateerd aan het verlies van de hormoonproductie. Om de hormoonaanmaak te regelen moet het lichaam over de juiste stoffen beschikken, de zogenaamde prostaglandinen. Deze zijn nodig voor de hormoonhuishouding en worden gevormd uit onverzadigde vetten, zoals de omega 3 vetzuren EPA en DHA uit vis. Een hogere inname van visvetzuren via het voedingspatroon of een goede kwaliteit visoliesupplementen wordt daarom aanbevolen.

Vitamine D

Vitamine D is noodzakelijk voor de opname van mineralen in het bot. Deze vitamine wordt gevormd door blootstelling van de huid aan direct zonlicht. het belang van vitamine D in de preventie en behandeling van botontkalking is jarenlang ernstig onderschat. Steeds meer experts menen dan ook dat de huidige normen veel te laag zijn. Ouderen, die minder mobiel zijn en vaak minder buiten komen, hebben een zeer hoge kans op ernstige tekorten aan vitamine D. Op dit moment adviseert de overheid mensen van 50 tot 70 jaar 10µg (microgram) vitamine D extra per dag als supplement te gebruiken. Voor mensen van 70 jaar en ouder is dat 20µg per dag. Uit onderzoek blijkt echter dat bij een tekort aan vitamine D vaak enige tijd minimaal 50µg vitamine D-3 nodig is om dit tekort weg te werken. Een langdurige dagelijkse inname van 100µg vitamine D wordt als volkomen veilig aanschouwd. 

Vitamine K-2

Diverse studies tonen een relatie aan tussen de inname van vitamine K en osteoporose. In de bekende Nurses Health Study ging een dagelijkse lage inname van vitamine K gepaard met een 30% hogere kans op heupfractuur, onafhankelijk van andere factoren zoals de inname van calcium en vitamine D.

Wanneer vitamine K wordt ingezet tegen botontkalking wordt een dosering van minimaal 45µg per dag aangeraden. Ook is het verstandig om extra vitamine D in te nemen. Onderzoek toont aan dat de mineraaldichtheid in het bot bij postmenopauzale vrouwen singnificant stijgt.

Vitamine K-2 gaat de werking van bepaalde stollingsmiddelen tegen. Het betreft hier de zogenaamde coumarinederivaten zoals acenocoumarol en Marcoumar (fenprocoumon). Gebruikers van deze medicijnen mogen alleen in overleg met de arts of trombosedienst vitamine K gebruiken in een dosering boven 50µg, omdat dit de kans op bloedstolsels kan verhogen.

Vitamine B12

Vitamine B12 lijkt ook een belangrijke rol te spelen in het remmen van botontkalking. Meerdere onderzoeken bij ouderen hebben aangetoond dat vrouwen met botontkalking een hoger verlies van botmassa hebben bij een laag vitamine B12 gehalte in het bloed. Het vermijden of opheffen van een tekort lijkt een belangrijke bijdrage te kunnen leveren aan het behoud van een gezond skelet.

Calcium en magnesium

De belangrijkste bouwstenen van botweefsel zijn calcium, fosfor en magnesium. Onze voeding bevat gemiddeld de aanbevolen 1000 mg calcium: tekorten zijn daarom minder waarschijnlijk. de rijkste bronnen van calcium zijn zuivelproducten, bladgroenten, peulvruchten, noten en zaden. Belangrijk voor het reguleren van de opname en uitscheiding van calcium in ons lichaam is de aanwezigheid van voldoende magnesium. De dagelijkse behoefte aan magnesium bedraagt 300 a 400 mg voor volwassenen, onze voeding bevat gemiddeld slechts circa 250 mg.

Vaak wordt er ter preventie van osteoporose extra calcium voorgeschreven in de vorm van kalktabletten. Deze bevatten vaak vooral calcium in de vorm van calciumcarbonaat – een lichaamsvreemde verbinding. Deze wordt niet alleen slecht opgenomen in het lichaam, maar werkt bovendien stoppend en bindt daarnaast het maagzuur, terwijl voldoende maagzuur net een vereiste is voor een goede opname van calcium.

Het is aan te bevelen om een supplement te nemen met zowel calcium als magnesium in een verhouding van 1:1. Indien men veel zuivel gebruikt of veel stress heeft is het aan te bevelen om 2 keer zoveel magnesium als calcium te nemen (2:1) – dit steeds in een lichaamseigen vorm – citraat of bisglycinaat 

Meer weten over voedingssupplementen? lees het hier

 

Ons advies

Ter preventie van botontkalking wordt – als basis – een volwaardige voeding en aanvulling van de voeding met een hooggedoseerd, breed samengesteld multi-vitaminen/mineralenpreparaat aangeraden. Belangrijke supplementen bij osteoporose zijn vitamine D-3 en calcium/magnesiumsupplementen.

Organische verbindingen zoals citraten en chelaten (bisglycenaten) zijn beter opneembaar dan andere verbindingen.

Vitamine K-2, anti-oxidanten en visolie kunnen, zeker bij ernstige vormen van osteoporose, een belangrijke aanvulling zijn.

Deel dit bericht!